Yazılım firması nasıl seçilir? Görüşmede sorulacak 10 soru
Bir yazılım firması seçerken asıl bakılacak şey; firmanın sizin işinizi ne kadar iyi anladığı, kapsamı ne kadar açık yazdığı ve teslimden sonra ne olacağını ne kadar net anlattığıdır. Bunu anlamanın en iyi yolu ilk görüşmede doğru soruları sormaktır. Aşağıdaki on soru, hem firmayı hem de projenizi daha iyi tanımanızı sağlar.
Biz de bir yazılım atölyesiyiz ve bu soruların çoğu bize de soruluyor. İyi ki soruluyor. Soru soran müşteriyle yürüyen projeler, genellikle daha az sürprizle biter.
Yazılım firması seçerken neden tek ölçüt yetmez?
Çoğu şirket firma seçerken iki şeye bakar: fiyat ve portfolyo. İkisi de önemli. Ama ikisi de tek başına yanıltıcı olabilir.
- Fiyat, kapsam aynı değilse karşılaştırılamaz. Aynı iş için gelen iki teklif, aslında iki farklı işi tarif ediyor olabilir.
- Portfolyo, ne yapıldığını gösterir; nasıl yapıldığını göstermez. Güzel bir ekranın arkasında bakımı zor bir yapı olabilir.
Bu yüzden görüşmeyi bir sunum değil, karşılıklı bir sınav gibi düşünün. Siz firmayı anlamaya çalışırken iyi bir firma da sizi anlamaya çalışır. Hiç soru sormayan, ilk dakikada “evet, yaparız” diyen bir ekip, işin zor kısmını henüz görmemiş olabilir.
Görüşmede sorulacak 10 soru
1. “Bizim işimizi kendi cümlelerinizle anlatır mısınız?”
Görüşmenin sonunda bu soruyu sorun. Firma, ihtiyacınızı sizin anlattığınızdan daha sade biçimde geri anlatabiliyorsa doğru yoldasınız. Anlatamıyorsa, yazılacak kod da büyük olasılıkla başka bir işi çözecek.
2. “Benzer bir işi daha önce yaptınız mı? Canlıda görebilir miyim?”
Ekran görüntüsü yerine canlı bir ürün ya da yayındaki bir site isteyin. Canlı referans; hızı, kullanılabilirliği ve bakımın sürüp sürmediğini gösterir. Örneğin satış otomasyonu platformumuz Meta Cty gibi işlerimizin çoğu, canlı adresiyle birlikte incelenebilir; bunu bilinçli tercih ediyoruz.
3. “Kapsamı nasıl yazıyorsunuz?”
İyi bir teklif, hangi ekranların, hangi kullanıcı rollerinin, hangi entegrasyonların yapılacağını madde madde söyler. Daha da önemlisi, neyin kapsam dışında olduğunu da yazar. Bu konuyu ayrıntılı olarak yazılım teklifi nasıl okunur yazımızda anlattık.
4. “İşi parçalara nasıl bölüyorsunuz?”
Büyük bir projenin tek seferde teslim edilmesi risklidir. Parça parça ilerleyen bir süreçte her aşamanın sonunda elinizde çalışan bir şey olur. Bir şey yanlış gidiyorsa erken fark edilir. Firmaya ilk teslimin ne olacağını ve neden o parçadan başladıklarını sorun.
5. “Kaynak kod kime ait olacak?”
Bu soru, sonradan en çok tartışma çıkaran sorudur. Kaynak kod size devredilecek mi? Devredilecekse hangi aşamada? Dokümantasyon da dahil mi? Biz istenirse kaynak kodu teslimde devrediyoruz. Hangi model seçilirse seçilsin, bunun yazılı olması gerekir.
6. “Gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalıyor musunuz?”
İş fikriniz, müşteri verileriniz ya da iç süreçleriniz hassassa, ayrıntıya girmeden önce NDA isteyebilirsiniz. Bu olağan bir taleptir. Biz istenirse imzalıyoruz. NDA’dan kaçınan ya da konuyu geçiştiren bir firma, ileride veriyle ilgili konularda da aynı rahatlığı gösterebilir.
7. “Kim yazacak, kiminle konuşacağım?”
Görüşmeyi yapan kişi ile işi yapan kişi farklı olabilir. Bu bir sorun değil; ama bilmeniz gerekir. Proje boyunca muhatabınız kim olacak, teknik bir soruya kim cevap verecek? Ayrıca ne kadar sürede cevap alacaksınız? Bizde bu süre en geç iki iş günüdür; sizin için önemli olan, sürenin baştan söylenmesidir.
8. “Teslimden sonra ne oluyor?”
Yazılım teslimle bitmez. Güvenlik güncellemeleri, küçük hatalar, kullanıcıdan gelen yeni ihtiyaçlar olur. Firmanın aylık bakım verip vermediğini, bakımın neleri kapsadığını ve acil bir sorunda ne yapılacağını sorun. Bakım hiç konuşulmuyorsa, ilk sorun çıktığında yalnız kalabilirsiniz.
9. “Yazılım nerede çalışacak, veriler nerede duracak?”
Bulutta mı, sizin sunucunuzda mı? Alan adı ve sunucu hesapları kimin adına açılacak? Veriler yedekleniyor mu? Kişisel veri işliyorsanız bu sorular yalnız teknik değil, hukuki de önem taşır. Hesapların sizin adınıza açılması, ileride firma değiştirmek isterseniz işinizi kolaylaştırır.
10. “Kapsam değişirse ne olacak?”
Değişmeyen proje yok gibidir. İyi bir firma bunu bilir ve değişiklik taleplerinin nasıl ele alınacağını baştan söyler: yeni talep yazılı olarak tarif edilir, etkisi konuşulur, onaydan sonra yapılır. Bu kural, iki tarafı da korur.
Cevapları nasıl değerlendirmeli?
Soruları sorduktan sonra cevapların içeriği kadar biçimine de bakın.
| İyi işaret | Dikkat edilecek işaret |
|---|---|
| Size sorular soruyor, akışınızı anlamaya çalışıyor | İlk dakikada her şeye “yaparız” diyor |
| Kapsamı yazılı ve madde madde veriyor | Tek satırlık bir toplam rakam veriyor |
| Kapsam dışını açıkça söylüyor | ”Gerisini sonra konuşuruz” diyor |
| Canlı referans gösteriyor | Yalnız ekran görüntüsü paylaşıyor |
| Kaynak kod ve bakımı yazıya döküyor | Bu konuları geçiştiriyor |
| Bazı işler için hazır ürün öneriyor | Her şeyi sıfırdan yazmayı öneriyor |
Son satır önemlidir. Dürüst bir yazılım firması, bazen işinizin özel yazılım gerektirmediğini söyler. Muhasebe ya da e-posta pazarlaması gibi standart işler için hazır bir ürün çoğu zaman daha mantıklıdır. Bu kararı vermek için hazır yazılım mı, özel yazılım mı yazımızdaki altı soruya da bakabilirsiniz.
Görüşmeye nasıl hazırlanmalı?
Firmaya soru sormak kadar, firmanın sorularına hazırlıklı olmak da önemli. Hazırlık ne kadar iyiyse teklif o kadar isabetli olur.
- Bugünkü akışı yazın. İş bugün nasıl yürüyor? Hangi tablolar, hangi programlar, hangi elle yapılan adımlar var?
- Tıkandığı yeri işaretleyin. En çok zaman nerede kaybediliyor? En sık hata nerede yapılıyor?
- Kimlerin kullanacağını belirleyin. Kaç farklı rol var, kim neyi görmeli?
- Bağlanması gereken sistemleri listeleyin. Muhasebe, ödeme, mesajlaşma, CRM.
- Olmazsa olmazları ayırın. İlk sürümde mutlaka olması gerekenler ile sonra eklenebilecekleri iki ayrı listeye yazın.
Bu listeyi görüşmeden önce paylaşırsanız, ilk görüşme tanışmadan çok çalışma toplantısına dönüşür.
Somut bir örnek: sipariş takibi
Bir toptancı düşünelim. Siparişler telefon ve mesajla geliyor, bir tabloya elle yazılıyor, sonra muhasebe programına tekrar giriliyor. Firma ile görüşmede şu soruları sorduğunu varsayalım: “Bizim işimizi anlatır mısınız?” ve “İlk teslim ne olacak?”
İyi bir cevap şuna benzer: “Bugün aynı sipariş iki kez yazılıyor ve hatalar burada çıkıyor. İlk aşamada sipariş girişini tek bir ekrana alalım ve muhasebeye otomatik aktaralım. Raporlar ve müşteri paneli ikinci aşamada gelsin.” Bu cevap; sorunu anladığını, işi önceliklendirdiğini ve riski küçük tuttuğunu gösterir.
Zayıf bir cevap ise şöyledir: “Size tam kapsamlı bir ERP kuralım.” Belki doğru olabilir. Ama sorunu anlamadan verilen büyük bir çözüm, çoğu zaman büyük bir hayal kırıklığıyla biter.
Sık sorulan sorular
Yazılım firması seçerken en önemli kriter nedir?
Tek bir kriter yok; ama ilk sıraya “işinizi anlaması”nı koyuyoruz. Firma ihtiyacınızı doğru anlamadıysa, teknik becerisi ne kadar iyi olursa olsun yanlış şeyi iyi yapar. Kapsamın yazılı olması ve teslim sonrasının konuşulması hemen ardından gelir.
Kaç firmadan teklif almalıyım?
Birkaç firmayla görüşmek, ihtiyacınızı daha iyi anlamanızı sağlar. Önemli olan sayı değil, tekliflerin aynı kapsam üzerinden karşılaştırılmasıdır. Her firmaya aynı ihtiyaç listesini vermek bu yüzden işe yarar.
Freelancer mı, yazılım firması mı?
Küçük ve tek seferlik işler için bağımsız bir geliştirici yeterli olabilir. İşin bakımı, sürekliliği ve kaynak kodun düzenli devri önemliyse, bu konuları yazılı olarak üstlenen bir ekip daha güvenli olur. Hangisini seçerseniz seçin, yukarıdaki on soru aynı şekilde geçerlidir.
Firmanın teknik yetkinliğini nasıl anlarım?
Canlı bir ürünü inceleyin, hızını ve kullanımını deneyin. Firmadan bir mimari kararı neden öyle verdiğini anlatmasını isteyin. Teknik bilgisi güçlü bir ekip, karmaşık bir konuyu sade anlatabilir.
Kendi projeniz için bu soruları bize de sorabilirsiniz. Ne yaptığımızı ve nasıl çalıştığımızı özel yazılım ve SaaS sayfamızda anlattık; dilerseniz ihtiyacınızı kısaca bize yazabilirsiniz.