Yedikuleli Seyyid Abdullah
Sülüs-nesih kıtʼa
Hâfız Osmanʼdan icâzet alan, yirmi dört mushaf yazan hattat; Hâşimîzâde adıyla da bilinir. Süratli yazısıyla tanındı, III. Ahmed devrinde Sarây-ı Cedîd hat hocası oldu.
Hayatı ve hocaları
Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi, TDV İslâm Ansiklopedisi'nde "Hâşimîzâde" adıyla işlenir. İstanbul'da doğdu. Babası İmrahor Camii imamı Seyyid Hasan Hâşimî'dir; anne ve baba tarafından nesebinin Hz. Peygamber'e ulaştığı kaydedilir. Doğum yılı olarak Türkçe Vikipedi 1670'i verir. TDV, kaynaklara dayanarak altmış üç yaşlarında öldüğünü yazar, ölüm yılı için Vikipedi 1731'i anar; bu iki bilgi birlikte düşünüldüğünde doğumun 1668–1670 arasına düştüğü anlaşılır. Lakabını büyüdüğü Yedikule semtinden aldığı söylenir.
Hâfızlığını ve tahsilini bitirdikten sonra babasının görev yaptığı camiye imam oldu ve bu görevi ömrünün sonuna kadar sürdürdü. Halvetiyye şeyhlerinden Seyyid Hüseyin Efendi'ye bağlıydı. Hat derslerini önce babasından, sonra Hâfız Osman'dan meşk etti. Aklâm-ı sitteyi kırk ay gibi kısa bir sürede öğrenip 1686–87'de (1098) icâzet aldı. Hızlı yazmasıyla tanınırdı.
Saray hocalığı ve üslubu
III. Ahmed'in iltifatına birçok kez mazhar oldu ve Sakazâde Mustafa Efendi'den boşalan Sarây-ı Cedîd hat hocalığına tayin edildi; Türkçe Vikipedi bu görevin başlangıcını 1708 olarak verir. Hâfız Osman'ın usulünü sürdüren nesih ve sülüsüyle mushaf hattında öne çıkan hattatlardandır.
Önemli eserleri
TDV yirmi dört mushaf-ı şerif saydığını belirtir. Bunların çoğu Ruganî Ali Üsküdârî tarafından tezhip edilmiştir. Ayrıca padişah için Osmanzâde Ahmed Tâib'in *Meşârik-i Şerif Tercümesi*'ni istinsah etti ve bin kadar en'âm, evrâd, kıta ve hilye-i şerif yazdı. Bu eserlerin çoğu Nuruosmaniye Kütüphanesi'ne vakfedilmiştir.
Talebeleri ve mirası
Eğrikapılı Mehmed Râsim, yetiştirdiği hattatların başında gelir. Manisalı Şekerzâde Seyyid Mehmed de ondan sülüs ve nesih icâzeti aldı. Şekerzâde, III. Ahmed'in emriyle Medine'ye gidip Şeyh Hamdullah'ın Ravza-i Mutahhara'ya vakfedilmiş mushafını örnek alan bir mushaf yazdı. TDV, bu mushafın bugün Süleymaniye Kütüphanesi'nde olduğunu ve 1874'te Maarif Nezâreti tarafından yetmiş adet bastırıldığını, Osmanlılar'da resmen basılan ilk Kur'an sayıldığını yazar. Bu örnek, Yedikuleli'nin yolunun sonraki kuşaklara nasıl aktığını gösterir.
Seyyid Abdullah Efendi, Eyüp'te Şah Sultan Camii karşısındaki mezarlığa, anne ve babasının yanına gömüldü. Ölüm gününe dair 10 Eylül 1731 (8 Rebîülevvel 1144) tarihi önceki metinde yer alıyordu; bu gün okunan TDV maddesinde ve Vikipedi'de geçmez, bu yüzden günün kesinliği insan kontrolü gerektirir.