Dengizik

Attila'nın diğer oğlu; Hunların son büyük lideri.

Kimdi

Dengizik (Dengizich, Dinzirichus), Attila'nın oğludur. Priscus adı Dengizikh biçiminde, Chronicon Paschale Dinzirichus, Marcellinus Comes Dengitzic, Jordanes Dintzic olarak yazar. Adın Eski Türkçe kökenli olabileceği ileri sürülür: Maenchen-Helfen Däŋiziq ("küçük göl"), Pritsak deŋir + čig, yani "okyanus gibi" önerir. Bu yorumlar varsayımdır; adın Germen dillerindeki söylenişi (Dintzic) de bilinir.

Nedao'dan sonra

Ağabeyi İlek 454'te Nedao'da ölünce Dengizik ve kardeşi Ernak Hunlar'ın başında kaldı. İngilizce Vikipedi, ikisinin büyük olasılıkla ayrı bölgeleri yönettiği bir ikili krallık kurduğunu yazar. Jordanes, Attila'nın oğullarının Gotlar'ı kaçak köleler gibi görüp Valamir'e saldırdığını, ama onun tarafından yenildiğini anlatır. Hun kalıntısı Tuna'nın Var adını verdikleri ırmağı çevresindeki Skitya'ya çekildi. Attila'nın imparatorluğundan geriye kalanlar Karadeniz kuzeyine ve Tuna'nın aşağı kesimine dağıldı.

Roma ile ilişkiler

Priscus, 465-466'da Dengizik ve Ernak'ın İstanbul'a elçi göndererek barış antlaşması ve Tuna kıyısında bir ticaret pazarı istediğini kaydeder. Talep reddedildi. Dengizik sonra Tuna'nın aşağı kıyısına gelip toprak ve ödenek verilmezse Trakya'ya girmekle tehdit etti. Tuna savunmasındaki Romalı komutan Anagast'la görüşmeyi reddedip doğrudan imparator I. Leo'ya elçi gönderdi; Leo kendisine itaat edilirse her şeyi yapmaya hazır olduğunu bildirdi. 467'de Dengizik donmuş Tuna'yı geçti. Güneydeki Hunlar'ın kendisine katılmasını bekliyordu, ama çeşitli Got ve Skit grupları kendi başlarına hareket etti. Basiliskos, Got Anagast ve Ostryis ile Hun asıllı Chelchal Roma ordularını yönetti. Roma tarafı Gotlar'ı bir vadide kuşattı. Teslim şartlarını konuşurken Aspar'ın emrindeki Chelchal'ın Gotlar'a söylediği sözler yanlış anlaşıldı, bir çatışma çıktı; kuşatılanlar Roma safını yarıp kaçtı. Savaş iki yıl sürdü.

Son yılları

Jordanes'e göre yaklaşık 468'de Gotlar Roma ile barış yaptıktan sonra komşularını yağmalamaya başladı. Dintzic, elinde kalan Ultzinzur, Angisciri, Bittugur ve Bardor topluluklarını toplayıp Pannonia'daki Bassianae'yi kuşattı. Gotlar planlarını bırakıp Hunlar'a döndü ve onları topraklarından kovdu. Marcellinus Comes, Attila'nın oğlu Dinzic'in başının İstanbul'a getirildiğini yazar. Chronicon Paschale, Dinzirichus'un Trakya komutanı Anagastes tarafından öldürüldüğünü, başının İstanbul'da Orta Cadde'den geçirilip Ahşap Sirk'te bir sırığa dikildiğini ve bütün şehrin seyretmeye çıktığını anlatır (469).

Mirası

Dengizik, Attila'nın imparatorluğunu yeniden toparlamak isteyen son oğul olarak anılır. World History Encyclopedia imparatorluğun 469'da dağıldığını yazar. Hunlar'ın kalan toplulukları diğer halklar arasında eridi.