17 hânedân · 111 hükümdar
— 01 —

Büyük Hun İmparatorluğu

Devir
M.Ö. 220 – M.S. 216
Pâyitaht
Ötüken

Tarihte bilinen ilk büyük Türk devleti. Mete Han ile zirveye ulaşır; bozkır devlet geleneğinin temelini atar.

  1. T

    Teoman (Touman)

    Şanyu
    M.Ö. ? – M.Ö. 209

    Asya Hunlarını birleştiren ilk hükümdar; Mete Han'ın babası.

  2. Mete Han — Şanyu

    Mete Han

    Şanyu
    M.Ö. 209 – M.Ö. 174

    Türk askeri teşkilâtının kurucusu; onlu sistem ile bozkır askerî düzenini kurdu. Çin'i vergiye bağladı.

  3. K

    Ki-ok (Lao-shang)

    Şanyu
    M.Ö. 174 – M.Ö. 161

    Mete'nin oğlu; Yüeçileri sürerek İpek Yolu'nu kontrol altına aldı.

  4. K

    Kün-çin

    Şanyu
    M.Ö. 161 – M.Ö. 126

    Han Hanedanı'na karşı uzun süreli mücadelelerle Hun gücünü korudu.

  5. İ

    İçhise (Ichise)

    Şanyu
    M.Ö. 126 – M.Ö. 114

    Han baskısı karşısında Hunları kuzeye çekerek toparlandı.

  6. H

    Hohanyeh

    Şanyu
    M.Ö. 58 – M.Ö. 31

    İç savaş sonrası güneye yerleşen Hun kolunun lideri; devleti ikiye böler.

— 02 —

Batı Hun İmparatorluğu

Devir
M.Ö. 48 – M.S. 216
Pâyitaht
Talas

Asya Hun İmparatorluğu'nun ikiye bölünmesinin ardından batıda kurulan kanat. Çiçi Yabgu önderliğinde Çin tâbiyetini reddetti; bozkırın batı yüzünde bağımsız Hun geleneğini sürdürdü.

  1. Ç

    Çiçi Yabgu

    Yabgu
    M.Ö. 56 – M.Ö. 36

    Batı Hun kanadının kurucusu; Çin'e boyun eğmeyi reddetti, Talas civarında Han ordularıyla savaşırken hayatını kaybetti.

  2. P

    Punu Şanyu

    Şanyu
    M.S. 48 – 83

    Hunların kuzey-batı kanadının lideri; Çin'e karşı uzun mücadelelerle bağımsızlığı sürdürdü.

  3. Y

    Yotsen Şanyu

    Şanyu
    M.S. 83 – 93

    Sienpilerle savaşarak Hun gücünü ayakta tutmaya çalıştı.

  4. S

    Sieli (Si-li-i-ti-çu-hou)

    Şanyu
    ~140 – ?

    Geç dönem Batı Hun lideri; Hunların batıya, Orta Asya içlerine çekilişini yönetti.

— 03 —

Avrupa Hun İmparatorluğu

Devir
375 – 469
Pâyitaht
Etzelburg

Karadeniz'in kuzeyinden Avrupa'ya akın eden Hun kolu. Attila döneminde Roma'yı dize getirir; "Tanrı'nın kırbacı" lakabını alır.

  1. Balamir — Han

    Balamir

    Han
    374 – 400

    Hunları Tuna'ya kadar getirip Avrupa'ya yerleşmelerini sağlayan ilk lider.

  2. U

    Uldız

    Han
    400 – 410

    Bizans'ı vergiye bağlayan ilk Hun hükümdarı.

  3. R

    Rua (Rugila)

    Han
    422 – 434

    Attila'nın amcası; Avrupa Hunları'nı tek elde toplayarak Bizans'a yıllık haraç ödetti.

  4. B

    Bleda

    Han
    434 – 445

    Attila ile birlikte hüküm sürdü; ölümü ardından Attila tek başına yönetir.

  5. Attila — Han · İmparator

    Attila

    Han · İmparator
    434 – 453

    Roma'yı titreten "Tanrı'nın Kırbacı". İmparatorluğu Çin sınırından Galya'ya uzandı.

  6. İlek — Han

    İlek

    Han
    453 – 454

    Attila'nın oğlu; Nedao Savaşı'nda hayatını kaybeder, imparatorluk dağılır.

  7. D

    Dengizik

    Han
    454 – 469

    Attila'nın diğer oğlu; Hunların son büyük lideri.

— 04 —

Akhun İmparatorluğu (Eftalitler)

Devir
390 – 577
Pâyitaht
Belh

Orta Asya ve Hindistan'ı etkisi altına alan beyaz Hun devleti. Sasaniler ile uzun savaşların ardından Göktürk-Sasani ittifakı tarafından yıkıldı.

  1. A

    Aksuvar (Akhşunvar)

    Han
    484 – ?

    Sasani Şahı Firuz'u öldüren Akhun hükümdarı.

  2. Toraman — Han

    Toraman

    Han
    ~490 – 515

    Hindistan'ı işgal eden Akhun lideri; Gupta İmparatorluğu'nu zayıflattı.

  3. Mihirakula — Han

    Mihirakula

    Han
    515 – 540

    Hindistan'da geniş bir devlet kuran son büyük Akhun hükümdarı.

— 05 —

Göktürk İmparatorluğu

Devir
552 – 745
Pâyitaht
Ötüken

"Türk" adıyla kurulan ilk devlet. Bumin Kağan ile başlar, Çin esaretinden çıkışın ardından Bilge Kağan dönemine miras bırakır. Orhun Yazıtları bu hânedânın testâmentidir.

  1. B

    Bumin Kağan

    Kağan
    552 – 552

    Göktürk Devleti'nin kurucusu; Avarları yenerek bozkırın hâkimi oldu.

  2. İ

    İstemi Yabgu

    Yabgu
    552 – 576

    Bumin'in kardeşi; batı kanadın yöneticisi. Bizans ve Sasaniler ile diplomasi kurdu.

  3. M

    Mukan Kağan

    Kağan
    553 – 572

    Devleti zirveye taşıyan kağan; Çin üzerinde mutlak hâkimiyet kurdu.

  4. T

    Tapar Kağan

    Kağan
    572 – 581

    Göktürk'ün son birleşik kağanı; ölümü ile devlet ikiye ayrılır.

  5. K

    Kutluk (İlteriş) Kağan

    Kağan
    682 – 691

    Çin esaretinden Göktürkleri yeniden bağımsızlığa kavuşturdu; "Devleti Toplayan" anlamında İlteriş adını aldı.

  6. K

    Kapgan Kağan

    Kağan
    691 – 716

    Devleti yeniden zirveye taşıdı; Çin'i defalarca dize getirdi.

  7. Bilge Kağan — Kağan

    Bilge Kağan

    Kağan
    716 – 734

    Orhun Yazıtları'nın bilge hükümdarı; "Türk milletinin bilgesi" — devletin altın çağı.

  8. Kül Tigin — Şehzade · Komutan

    Kül Tigin

    Şehzade · Komutan
    716 – 731

    Bilge Kağan'ın kardeşi ve baş kumandanı; Orhun Yazıtları'nın bir bölümü onun anısınadır.

  9. T

    Tengri Kağan

    Kağan
    734 – 741

    Bilge'nin oğlu; iç çekişmeler ile devlet zayıfladı, çöküş Uygurlara tahtı bıraktı.

— 06 —

Avar İmparatorluğu

Devir
565 – 835
Pâyitaht
Tuna Havzası

Orta Asya'dan kalkıp Tuna ovasına yerleşen Türk soylu kağanlık. İki yüz elli yıl Orta Avrupa'nın hâkimi oldu; Bizans'ı iki kez kuşattı.

  1. B

    Bayan Kağan

    Kağan
    562 – 602

    Avar İmparatorluğu'nun kurucusu; Tuna havzasına yerleşti, Bizans'ı yıllık vergiye bağladı.

  2. T

    Targitios Kağan

    Kağan
    602 – 617

    Bayan'ın halefi; Bizans'a karşı baskıyı sürdürdü.

  3. B

    Bayan II

    Kağan
    617 – 630

    626 İstanbul kuşatmasını Sasanilerle birlikte yöneten kağan.

  4. T

    Tudun

    Kağan
    ~795 – 803

    Frank istilâsı karşısında kalan son büyük Avar lideri; Şarlman ile barış yaptı.

— 07 —

Hazar İmparatorluğu

Devir
651 – 983
Pâyitaht
İtil

Hazar Denizi'nin kuzeyinde üç yüz yıl hüküm süren, devlet kademesinde Yahudiliği seçmiş tek Türk devleti.

  1. B

    Bulan Kağan

    Kağan
    ~740

    Yahudiliği seçen ilk Hazar kağanı.

  2. O

    Obadiah

    Kağan
    ~786 – ?

    Yahudiliği devlet dini olarak resmileştirdi.

  3. Y

    Yusuf

    Kağan
    ~940 – 960

    Endülüs Yahudisi Hasdai ile yazışmaları olan son büyük Hazar kağanı.

— 08 —

Uygur Devleti

Devir
744 – 1335
Pâyitaht
Karabalgasun · Karahoço

Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti. Karabalgasun kağanlığının yıkılışının ardından Tarım havzasında Karahoço (Kocho) Uygur Krallığı olarak devam etti; Moğol hâkimiyetinde 1335'e dek varlığını sürdürdü.

  1. K

    Kutluk Bilge Kül Kağan

    Kağan
    744 – 747

    Uygur Kağanlığı'nın kurucusu; II. Göktürk'ü yıkarak hâkimiyeti aldı.

  2. M

    Moyen-çur (Bayan Çur)

    Kağan
    747 – 759

    Devleti büyüten ve Çin imparatoru ile akrabalık kuran kağan.

  3. Bögü Kağan — Kağan

    Bögü Kağan

    Kağan
    759 – 779

    Maniheizmi devlet dini ilan etti; Uygur yazılı kültürünün başlangıcı.

  4. P

    Pan Tegin (Karahoço Uygur Krallığı)

    İdikut
    ~856 – ?

    Karabalgasun'un yıkılışından sonra Tarım havzasına yerleşen Uygurların ilk idikutu; Karahoço Krallığı'nın temelini attı.

  5. B

    Barçuk Art Tigin

    İdikut
    ~1209 – 1235

    Karahoço Uygur Krallığı'nı Cengiz Han'a gönüllü tâbi kıldı; Uygur dili ve yazısı Moğol İmparatorluğu'nun kâtip lisanı oldu.

— 09 —

Karahanlı Devleti

Devir
840 – 1212
Pâyitaht
Balasagun · Kaşgar

İslam'ı kabul eden ilk Türk devleti. Türkçeyi yazı ve hukuk dili olarak yükseltti. Kâşgarlı Mahmud ve Yusuf Has Hâcib bu dönemin eserleridir.

  1. Bilge Kül Kadir Han — Han

    Bilge Kül Kadir Han

    Han
    ~840 – 893

    Karahanlı Devleti'nin kurucusu.

  2. Satuk Buğra Han — Han

    Satuk Buğra Han

    Han
    920 – 955

    İslam'ı kabul eden ilk Türk hükümdarı; "Abdülkerim" adını aldı.

  3. H

    Harun Buğra Han

    Han
    992 – 992

    Samanileri yıkarak Maveraünnehir'i Karahanlı topraklarına kattı.

— 10 —

Gazneliler

Devir
963 – 1187
Pâyitaht
Gazne

Afganistan ve Hindistan'a İslam'ı taşıyan büyük Türk devleti. Sultan Mahmud ile dünya gücü hâline gelir.

  1. A

    Alptegin

    Emir
    963 – 977

    Gazne Devleti'nin kurucusu; Samaniler'in eski Türk kumandanı.

  2. Sebük Tigin — Sultan

    Sebük Tigin

    Sultan
    977 – 997

    Gazne'yi gerçek anlamda devletleştiren hükümdar; Sultan Mahmud'un babası.

  3. Sultan Mahmud — Sultan

    Sultan Mahmud

    Sultan
    998 – 1030

    "Gazi" lakaplı büyük sultan; Hindistan'a on yedi sefer düzenleyerek İslam'ı buraya taşıdı. Gazne'yi dünya başkenti yaptı.

  4. Sultan Mesud — Sultan

    Sultan Mesud

    Sultan
    1030 – 1041

    Mahmud'un oğlu; Dandanakan'da Selçuklulara yenilerek devletin batı kanadını yitirdi.

— 11 —

Büyük Selçuklu İmparatorluğu

Devir
1040 – 1157
Pâyitaht
İsfahan

Türkleri Anadolu'ya, İslam dünyasının zirvesine taşıyan büyük imparatorluk. Alparslan'ın 1071 Malazgirt zaferi Anadolu'nun kapısını açar.

  1. Tuğrul Bey — Sultan

    Tuğrul Bey

    Sultan
    1037 – 1063

    Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu; Bağdat'a girerek Abbasi halifesini Şii Büveyhilerden kurtardı.

  2. Alparslan — Sultan

    Alparslan

    Sultan
    1063 – 1072

    1071 Malazgirt'te Bizans imparatoru Romen Diyojen'i esir aldı; Anadolu Türklere açıldı.

  3. Melikşah — Sultan

    Melikşah

    Sultan
    1072 – 1092

    Selçuklu'nun zirvesi; Vezir Nizamülmülk ile devlet teşkilâtını mükemmelleştirdi. Nizamiye medreseleri bu dönemin eseridir.

  4. Sultan Sancar — Sultan

    Sultan Sancar

    Sultan
    1118 – 1157

    Büyük Selçuklu'nun son büyük sultanı; Karahıtaylara yenilince devlet çöker.

— 12 —

Harezmşahlar Devleti

Devir
1097 – 1231
Pâyitaht
Ürgenç

Harezm'de büyük bir Türk imparatorluğu kuran hanedan. Cengiz Han'a karşı son büyük direnişi gösterir.

  1. K

    Kutbüddin Muhammed

    Şah
    1097 – 1127

    Hanedanın kurucusu; Selçuklu valiliği ile başladı.

  2. A

    Atsız

    Şah
    1127 – 1156

    Bağımsızlığı resmileştiren ilk Harezmşah.

  3. Alâeddin Tekiş — Şah

    Alâeddin Tekiş

    Şah
    1172 – 1200

    Harezm'i bir imparatorluğa dönüştürdü.

  4. Alâeddin Muhammed — Şah

    Alâeddin Muhammed

    Şah
    1200 – 1220

    Cengiz Han'la karşılaştığı sırada devletin zirvesindeydi; Moğollar tarafından yıkıldı.

  5. Celâleddin Harzemşah — Şah

    Celâleddin Harzemşah

    Şah
    1220 – 1231

    Babasının düşmüş tahtını taşıyan kahraman; Moğollarla sonuna kadar savaştı.

— 13 —

Altınordu Devleti

Devir
1236 – 1502
Pâyitaht
Saray

Cengiz'in torunu Batu Han tarafından kurulan, Karadeniz'in kuzeyinden Sibirya'ya uzanan Türk-Moğol devleti. Özbek Han döneminde İslam'ı devlet dini ilan etti; iki yüz elli yıl Doğu Avrupa bozkırlarına hükmetti.

  1. B

    Batu Han

    Han
    1227 – 1255

    Altınordu Devleti'nin kurucusu; Doğu Avrupa'yı fethederek Rus knezliklerini tâbi kıldı.

  2. B

    Berke Han

    Han
    1257 – 1266

    İslam'ı seçen ilk Altınordu hanı; Memlûklerle ittifak kurarak İlhanlılara karşı durdu.

  3. M

    Mengü Timur

    Han
    1266 – 1280

    Devletin bağımsızlığını Karakurum'dan koparıp ilan eden han.

  4. Ö

    Özbek Han

    Han
    1313 – 1341

    Altınordu'nun altın çağı; İslam'ı devlet dini ilan etti, Saray bir ilim ve ticaret merkezi oldu.

  5. C

    Canibek Han

    Han
    1342 – 1357

    Özbek'in oğlu; devleti zirvede tuttu, ölümü ardından "Büyük Kargaşa" başlar.

  6. T

    Toktamış Han

    Han
    1378 – 1395

    Dağılan devleti yeniden birleştirdi; Timur'a karşı verdiği uzun savaşı Terek Nehri'nde kaybetti.

  7. K

    Küçük Muhammed Han

    Han
    1435 – 1459

    Büyük Ordu'nun son güçlü hanı; sonrasında devlet hanlıklara bölündü.

— 14 —

Timur İmparatorluğu

Devir
1368 – 1501
Pâyitaht
Semerkand

Timur tarafından kurulan ve Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan büyük Türk imparatorluğu. Semerkand bir ilim ve sanat başkenti olur.

  1. Timur — Emir

    Timur

    Emir
    1370 – 1405

    Çağatay soyundan büyük fâtih; Yıldırım Bayezid'i Ankara'da yendi. Semerkand'ı dünya başkenti yaptı.

  2. Şahruh — Sultan

    Şahruh

    Sultan
    1405 – 1447

    Timur'un oğlu; sanat ve ilmin koruyucusu, Semerkand ekolünün kurucu hâmisi.

  3. Uluğ Bey — Sultan · Astronom

    Uluğ Bey

    Sultan · Astronom
    1447 – 1449

    Hem hükümdar hem astronom; Semerkand rasathânesi onun eseri.

  4. Hüseyin Baykara — Sultan

    Hüseyin Baykara

    Sultan
    1469 – 1506

    Herat'ta sanat ve edebiyatın altın çağını yaşatan son büyük Timurlu sultanı.

— 15 —

Babür İmparatorluğu

Devir
1526 – 1858
Pâyitaht
Delhi · Agra

Babür Şah tarafından Hindistan'da kurulan büyük Türk-Moğol imparatorluğu. Tac Mahal bu hânedânın eseridir.

  1. Babür Şah — Padişah

    Babür Şah

    Padişah
    1526 – 1530

    Babürlü İmparatorluğu'nun kurucusu; Timur'un torunlarındandır. "Babürnâme" adlı hâtıratıyla da ünlüdür.

  2. Hümayun — Padişah

    Hümayun

    Padişah
    1530 – 1556

    Babür'ün oğlu; tahtını kaybedip İran'da sürgüne gitti, geri kazandı.

  3. Ekber Şah — Padişah

    Ekber Şah

    Padişah
    1556 – 1605

    Babürlülerin en büyük hükümdarı; tüm dinlere hoşgörü politikası uyguladı.

  4. Şah Cihan — Padişah

    Şah Cihan

    Padişah
    1628 – 1658

    Tac Mahal'i sevdiği eşi Mümtaz Mahal için inşa ettiren padişah.

  5. Evrengzib (Aurangzeb) — Padişah

    Evrengzib (Aurangzeb)

    Padişah
    1658 – 1707

    Babürlü'nün sınırlarını en geniş hâline ulaştırdı; sonrasında devlet zayıfladı.

— 16 —

Osmanlı İmparatorluğu

Devir
1299 – 1922
Pâyitaht
Söğüt · Bursa · Edirne · İstanbul

Altı yüz yıl üç kıtaya hükmeden, Türk tarihinin en uzun ömürlü imparatorluğu. Otuz altı padişah ile yönetildi.

  1. Osman Gazi — Padişah · Kurucu

    Osman Gazi

    Padişah · Kurucu
    1299 – 1326

    Hanedanın kurucusu; Söğüt'te beylikten devlete giden ilk adımı attı.

  2. Orhan Gazi — Padişah

    Orhan Gazi

    Padişah
    1326 – 1362

    Bursa'yı başkent yaptı; Rumeli'ye ilk geçişi sağladı.

    Tuğra
  3. I. Murad (Hüdâvendigâr) — Padişah

    I. Murad (Hüdâvendigâr)

    Padişah
    1362 – 1389

    Devleti imparatorluk yapan padişah; Kosova Meydan Muharebesi sırasında şehit edildi.

    Tuğra
  4. Yıldırım Bayezid — Padişah

    Yıldırım Bayezid

    Padişah
    1389 – 1402

    Hızlı fetihleriyle "Yıldırım" lakabını aldı; Timur ile Ankara Savaşı'nda esir düştü.

    Tuğra
  5. I. Mehmed (Çelebi) — Padişah

    I. Mehmed (Çelebi)

    Padişah
    1413 – 1421

    Fetret Devri'nin ardından devleti yeniden birleştirdi.

    Tuğra
  6. II. Murad — Padişah

    II. Murad

    Padişah
    1421 – 1451

    Varna ve II. Kosova zaferleri ile Balkanları sağlamlaştırdı; oğlu Fatih'i hazırladı.

    Tuğra
  7. Fatih Sultan Mehmed — Padişah · Fâtih

    Fatih Sultan Mehmed

    Padişah · Fâtih
    1451 – 1481

    1453'te Konstantinopolis'i fethederek bir çağ kapatıp bir çağ açtı. "Kayser-i Rum" unvanını aldı.

    Tuğra
  8. II. Bayezid (Velî) — Padişah

    II. Bayezid (Velî)

    Padişah
    1481 – 1512

    Endülüs Yahudilerine kucak açan, dindar ve âlim padişah.

    Tuğra
  9. Yavuz Sultan Selim — Padişah · Halîfe

    Yavuz Sultan Selim

    Padişah · Halîfe
    1512 – 1520

    Mısır seferiyle hilâfeti Osmanlı'ya getirdi; sekiz yılda devleti üç katına çıkardı.

    Tuğra
  10. Kanuni Sultan Süleyman — Padişah · Kanuni

    Kanuni Sultan Süleyman

    Padişah · Kanuni
    1520 – 1566

    Osmanlı'nın altın çağı; kanun, mimari, edebiyat ve fetihte zirve. Kırk altı yıl tahttaydı.

    Tuğra
  11. II. Selim — Padişah

    II. Selim

    Padişah
    1566 – 1574

    Mimar Sinan'ın Selimiye Câmii'ni inşa ettirdi; İnebahtı yenilgisi onun zamanına denk geldi.

    Tuğra
  12. III. Murad — Padişah

    III. Murad

    Padişah
    1574 – 1595

    İmparatorluğun coğrafi olarak en geniş sınırlarına ulaştığı dönem.

    Tuğra
  13. III. Mehmed — Padişah

    III. Mehmed

    Padişah
    1595 – 1603

    Haçova'da bizzat sefere çıkan padişah.

    Tuğra
  14. I. Ahmed — Padişah

    I. Ahmed

    Padişah
    1603 – 1617

    Sultanahmet Câmii'ni (Mavi Câmi) inşa ettirdi; veraset usulünü değiştirdi.

    Tuğra
  15. I. Mustafa — Padişah

    I. Mustafa

    Padişah
    1617 – 1618 / 1622 – 1623

    İki kez tahta çıkan padişah; akıl hastalığı nedeniyle indirildi.

    Tuğra
  16. Genç Osman (II. Osman) — Padişah

    Genç Osman (II. Osman)

    Padişah
    1618 – 1622

    Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmaya çalışan ilk padişah; isyanla şehit edildi.

    Tuğra
  17. IV. Murad — Padişah

    IV. Murad

    Padişah
    1623 – 1640

    Devleti güçlü iradesiyle toparladı; Bağdat'ı geri aldı.

    Tuğra
  18. I. İbrahim — Padişah

    I. İbrahim

    Padişah
    1640 – 1648

    Akıl sağlığı bozuk olduğu söylenen padişah; tahttan indirilip katledildi.

    Tuğra
  19. IV. Mehmed (Avcı) — Padişah

    IV. Mehmed (Avcı)

    Padişah
    1648 – 1687

    Köprülüler döneminin başında tahta çıktı; II. Viyana Kuşatması'nın yenilgisi onun saltanatına denk geldi.

    Tuğra
  20. II. Süleyman — Padişah

    II. Süleyman

    Padişah
    1687 – 1691

    Köprülü Fâzıl Mustafa Paşa'yı sadrazam yaparak devleti toparladı.

    Tuğra
  21. II. Ahmed — Padişah

    II. Ahmed

    Padişah
    1691 – 1695

    Kısa süreli saltanatında Salankamen yenilgisi yaşandı.

    Tuğra
  22. II. Mustafa — Padişah

    II. Mustafa

    Padişah
    1695 – 1703

    Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk kez büyük toprak kaybı yaşadı.

    Tuğra
  23. III. Ahmed — Padişah

    III. Ahmed

    Padişah
    1703 – 1730

    Lâle Devri'nin padişahı; matbaa ilk kez bu dönemde kuruldu.

    Tuğra
  24. I. Mahmud — Padişah

    I. Mahmud

    Padişah
    1730 – 1754

    Patrona Halil İsyanı sonrası tahta çıktı; askeri ıslahatlar başlattı.

    Tuğra
  25. III. Osman — Padişah

    III. Osman

    Padişah
    1754 – 1757

    Kısa ömürlü saltanat; Nuruosmaniye Câmii onun zamanında tamamlandı.

    Tuğra
  26. III. Mustafa — Padişah

    III. Mustafa

    Padişah
    1757 – 1774

    Modernleşme çabaları başlattı; Rus savaşları onun döneminde tırmandı.

    Tuğra
  27. I. Abdülhamid — Padişah

    I. Abdülhamid

    Padişah
    1774 – 1789

    Küçük Kaynarca Antlaşması bu döneme denk geldi; askerî ıslahatları sürdürdü.

    Tuğra
  28. III. Selim — Padişah

    III. Selim

    Padişah
    1789 – 1807

    Nizâm-ı Cedid ile Batı tarzı orduyu kurmaya çalıştı; bu yüzden tahttan indirildi.

    Tuğra
  29. IV. Mustafa — Padişah

    IV. Mustafa

    Padişah
    1807 – 1808

    Bir yıllık kısa saltanat; Alemdar Mustafa Paşa tarafından tahttan indirildi.

    Tuğra
  30. II. Mahmud — Padişah

    II. Mahmud

    Padişah
    1808 – 1839

    1826'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı ("Vaka-i Hayriye"); modern Osmanlı reformlarının kurucusu.

    Tuğra
  31. Sultan Abdülmecid — Padişah

    Sultan Abdülmecid

    Padişah
    1839 – 1861

    Tanzimat Fermanı'nı ilan eden padişah; Dolmabahçe Sarayı'nı yaptırdı.

    Tuğra
  32. Sultan Abdülaziz — Padişah

    Sultan Abdülaziz

    Padişah
    1861 – 1876

    Avrupa'yı ziyaret eden ilk Osmanlı padişahı; donanmayı yeniledi.

    Tuğra
  33. V. Murad — Padişah

    V. Murad

    Padişah
    1876

    Doksan üç gün saltanat sürebildi; akıl sağlığı sebebiyle indirildi.

    Tuğra
  34. II. Abdülhamid — Padişah · Halîfe

    II. Abdülhamid

    Padişah · Halîfe
    1876 – 1909

    Otuz üç yıl saltanat süren "Ulu Hakan"; İslam birliği siyaseti güttü, Hicaz Demiryolu'nu yaptırdı.

    Tuğra
  35. V. Mehmed Reşad — Padişah

    V. Mehmed Reşad

    Padişah
    1909 – 1918

    I. Dünya Savaşı'na giren Osmanlı'nın padişahı.

    Tuğra
  36. VI. Mehmed Vahideddin — Padişah

    VI. Mehmed Vahideddin

    Padişah
    1918 – 1922

    Osmanlı'nın son padişahı; saltanatın kaldırılması ile İngiliz gemisiyle ülkeyi terk etti.

    Tuğra
  37. Abdülmecid Efendi — Halîfe

    Abdülmecid Efendi

    Halîfe
    1922 – 1924

    Saltanat sonrası iki yıl halifelik makamında kaldı; halifelik 1924'te kaldırıldı.

— 17 —

Türkiye Cumhuriyeti

Devir
1923 — bugün
Pâyitaht
Ankara

Bin yıllık Türk devlet geleneğinin son halkası ve cumhuriyetçi açılımı. Mustafa Kemal Atatürk tarafından kuruldu.

  1. Mustafa Kemal Atatürk — Cumhurbaşkanı · Kurucu

    Mustafa Kemal Atatürk

    Cumhurbaşkanı · Kurucu
    1923 – 1938

    Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, ilk cumhurbaşkanı, Başkomutan. Bin yıllık Türk devlet geleneğinin cumhuriyetçi mirasçısı; çağdaşlık, akıl ve istiklâlin sembolü. "Türk milletinin karakteri yüksektir."

— Anı —

Hepsine Tanrı yarlığasın. Tinleri uçmakta dinlensin, adları yurdumuzda anılsın.

Bin yıllık iz, bir Türk'ün gönlünde sürer.
Bir görüşme aç