Obadiah
Kağan
Yosef mektubuna göre Hazar Yahudiliğini kurumsallaştıran hükümdar; tarihselliği tartışmalıdır.
Kaynaklarda Obadiah
Obadiah (İbrânîce Ovadya, "Tanrı'nın kulu"), Hazar Yahudileşmesi anlatısında Bulan'dan sonra gelen hükümdar olarak anılır. Hakkındaki bilgi hemen hemen tümüyle Hazar Mektuplaşması'ndaki Kral Yosef'in cevabına dayanır. İngilizce Vikipedi onu 8. yüzyıl sonu ile 9. yüzyıl başında yaşamış varsayımsal bir hükümdar olarak tanımlar. Bu nedenle kesin bir saltanat yılı verilemez; sayfadaki "~786" künyesi, yaklaşık bir tarihtir.
Mektuptaki rolü
Mektup, Obadiah'ı "oğulların oğulları" diyerek Bulan'a bağlar. Buradan gerçekten torun mu, yoksa daha uzak bir soy mu kastedildiği anlaşılmaz. Cevabın anlattığına göre Obadiah krallığı yeniden düzenledi, Yahudi dinini "doğru ve yerinde" biçimde yerleştirdi, havralar ve okullar yaptırdı, Yahudi bilginleri ülkesine çağırıp onlara altın ve gümüş verdi. Bilginler ona Tevrat'ı, Mişna'yı, Talmud'u ve ibadet düzenini öğretti. TDV İslâm Ansiklopedisi de aynı bilgiyi aktarır: onun döneminde sinagoglar ve okullar kuruldu, Tevrat, Mişna ve Talmud eğitimi yaygınlaştı. Yosef'in sıraladığı hânedan listesinde Obadiah'ı oğlu Hizkiya izler.
Mektup kurumların nerede olduğunu, kaç tane yapıldığını ya da bilginlerin hangi merkezlerden geldiğini söylemez.
Varlığı tartışmalıdır
Obadiah'ın tarihî bir kişi olup olmadığı belirsizdir. Barselonalı Yehuda ben Barzillay'ın 1090-1105 arasında yazdığı Sefer ha-İttîm de Hazar Yahudi krallarını sayar, fakat bu listede Obadiah'ın adı yoktur. Constantine Zuckerman ve Joshua Olsson gibi araştırmacılar bundan yola çıkarak, Yosef'in cevabındaki on dört kraldan altısının, Obadiah dâhil, sonradan eklenmiş olabileceğini düşünür. Zuckerman'ın yorumuna göre bu eklemelerin amacı, Hazar Yahudiliğinin ortodoks niteliğini vurgulamak ve standart dışı uygulamaların izini silmekti.
Bu nedenle sayfadaki "Yahudiliği devlet dini olarak resmileştirdi" özeti, mektubun anlattığı geleneği yansıtır. Bağımsız bir kaynakla doğrulanmış bir olgu değildir. Hazar elitinin Yahudiliği benimsediğini gösteren kanıt vardır; ama sürecin ne kadar yaygın olduğu, kime atfedilen reformlarla ilerlediği bilinmiyor.
Mirası
Obadiah, ister tarihî ister anlatısal bir kişi olsun, Hazar Yahudiliğinin "kurumsallaşma" evresini temsil eder. Mektupta Bulan dönüşümü başlatan, Obadiah ise ona biçim veren hükümdardır. Sonraki kral adları (Hizkiya, Manasseh, Hanuka gibi) İbrânî adlarıyla sıralanır; bu da hânedanın Yahudi kimliğinin kurumsal olarak sürdüğünü anlatan bir ifade olarak okunur.