II. Abdülhamid
Padişah · Halîfe
Otuz üç yıl saltanat süren "Ulu Hakan"; İslam birliği siyaseti güttü, Hicaz Demiryolu'nu yaptırdı.
Sultan Abdülmecid'in oğludur. Saltanatı, 1876'da ilk Osmanlı Anayasası (Kanûn-ı Esâsî) ve I. Meşrutiyet'in ilanıyla açılır; ancak 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ağır yenilgisinin ardından meclisi kapatarak uzun bir merkezî idare dönemi başlatır. Demiryolları (Hicaz Demiryolu dâhil), okullar, idarî modernleşme ve büyük güçler arasında denge siyaseti onun çağına damga vurur. Panislâmizm siyaseti ve sıkı istihbaratıyla da anılır. 1908 II. Meşrutiyet'in ilanıyla anayasal düzene dönülmüş, 1909'da İttihat ve Terakki tarafından tahttan indirilmiştir; 1918'de ölmüştür. Tuğrası ayrı bir kayıtta ele alınır.