Bîrûnî

Dünyanın çapını ortaçağda en doğru ölçen, Hindistan üzerine Tahkîku Mâ li'l-Hind ile karşılaştırmalı dinler tarihinin temellerini atan ansiklopedik dehâ.

Bîrûnî, çok yönlülüğüyle çağının en büyük âlimlerinden biridir; astronomi, matematik, coğrafya, tarih ve din bilimlerinde eserler vermiştir. Hindistan'ı yerinde inceleyerek yazdığı "Tahkîku mâ li'l-Hind" (Kitâbü'l-Hind), bir kültürü önyargısız ve yöntemli biçimde tanıtan öncü bir mukayeseli inceleme sayılır. Dünya'nın yarıçapını dikkate değer bir doğrulukla hesaplamış, gölge, gel-git ve mineraller üzerine özgün çalışmalar yapmıştır. Bîrûnî, gözlem ve ölçmeye dayanan, eleştirel ve mukayeseli bilim anlayışının en parlak temsilcilerindendir.