İsmet Özel
Solu bırakıp İslâm'a yönelen; Erbain'in ve Kalın Türk (2006) adlı deneme kitabının yazarı şair.
Hayatı
İsmet Özel, 19 Eylül 1944'te Kayseri'nin Düvenönü köyünde doğdu. Babası Ahmet Özel, Sökeli bir polis memuruydu; memuriyet nedeniyle aile sık yer değiştirdi. Çocukluğu ve gençliği Kastamonu, Çankırı ve Ankara'da geçti. Liseyi Ankara Gazi Lisesi'nde 1962'de bitirdi, ertesi yıl Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girdi. İlk şiiri "Yorgun", Eylül 1963'te Yelken dergisinde çıktı. Aynı yılın Aralık ayında Türkiye İşçi Partisi'ne katıldı. İlk şiir kitabı Geceleyin Bir Koşu 1966'da yayımlandı; fakülteyi aynı yıl bıraktı. 1967-1969 arasında yaklaşık yirmi dört ay askerlik yaptı.
İstanbul ve Ankara'da ansiklopedi ve dergi işlerinde çalıştı, *Mühendislik Haber*'de teknik sekreterlik yaptı. 1970'te Ataol Behramoğlu ve Murat Belge'yle Halkın Dostları dergisini çıkardı; dergi 18 sayı yayımlandıktan sonra sıkıyönetim bildirisiyle kapatıldı. 12 Mart 1971 sonrası yoğun bir sorgulama dönemine girdi. Hacettepe Üniversitesi'nde Fransız Dili ve Edebiyatı bölümüne 1972'de girdi ve 1977'de bitirdi (İngilizce Vikipedi 1976 der). Dünya görüşündeki dönüşüm, 1974'te, Sezai Karakoç'un yayımladığı Diriliş dergisinde çıkan "Amentü" şiiriyle kamuya yansıdı.
Şiiri
Özel'in şiiri iki ana evre olarak okunur. Birinci evrede, 1960'ların ortasından itibaren toplumcu gerçekçi bir çizgi izler. "Halk" bu şiirlerde ana temadır; 1965'te Zonguldak Kozlu'daki maden işçisi eylemi "Kan Kalesi" şiirine yansır. Evet, İsyan (1969) ile Cinayetler Kitabı (1975) bu evrenin başlıca kitapları arasında sayılır. Türkçe Vikipedi'nin aktardığına göre Özel bu dönemde bile iç dünyayı şiirden çıkarmaz; sevginin kaynağı olarak şairi gösterir.
İkinci evre "Amentü" ile açılır. Şiirde sosyalist tema yerini din, tarih ve dil bağlarıyla kurulan daha geniş bir topluluk fikrine bırakır. Ataol Behramoğlu, 1975'te Militan dergisinde bu geçişi ele alan uzun bir yazı yazmıştır. Şiir Okuma Kılavuzu (1980), Özel'in şair tanımını ortaya koyduğu kitap olarak anılır: Gerçek şair, dünya düzeniyle çatışan bir bireydir. Yabancılaşma, bu dönemin yinelenen izleğidir. Şiirlerini topladığı Erbain 1987'de çıktı. 2013 yazında "Sesli Gemi" adlı şiirini sonuncu şiiri olarak duyurup yazmayı bıraktı.
Düşünce yazıları
Deneme ve makalelerinde başlıca konular yabancılaşma, medeniyet ve teknolojidir. Üç Mesele (1978), bu üçünü birbirine bağlı sorunlar olarak ele alır. Özel'e göre yabancılaşma ancak medenî bir hayat biçimiyle, medeniyet de kendi teknolojisiyle ayakta durabilir; modern dünyada insanlar piyasa, devlet ve makine gibi güçlere bağlılık gösterir. Bu bakışa göre bugünün dünyası, ilerleme vaadinden uzak, kendi içinde tıkanmış bir "orta çağ"dır.
1985'te Taşları Yemek Yasak ile Türkiye Yazarlar Birliği Deneme Ödülü'nü aldı. 1988'de Waldo Sen Neden Burada Değilsin? yayımlandı. 2006 tarihli bir kitabının adı *Kalın Türk*'tür; başvurulan kaynaklar bu kavramın içeriğini ayrıntılı vermez. 2007'de İstiklal Marşı Derneği'ni kurdu.
Başlıca eserleri
- Geceleyin Bir Koşu — ilk şiir kitabı (1966).
- Evet, İsyan — şiir (1969).
- Cinayetler Kitabı — şiir (1975).
- Üç Mesele — yabancılaşma, medeniyet ve teknoloji üzerine deneme (1978).
- Şiir Okuma Kılavuzu — şiir kuramı (1980).
- Celladıma Gülümserken — şiir (1984).
- Taşları Yemek Yasak — deneme (1985).
- Erbain — toplu şiirler (1987).
- Waldo Sen Neden Burada Değilsin? — deneme (1988).
- Kalın Türk — deneme (2006).
Başlıca ödülleri: Uluslararası Yunus Emre Ödülü (1991), Gabriela Mistral Nişanı (1996), Türkiye Yazarlar Birliği Üstün Hizmet Ödülü (2005).