Alan adı, hosting ve kurumsal e-posta: sahiplik, seçim ve kurulum

Alan adı, hosting ve kurumsal e-posta bir web sitesinin üç ayrı parçasıdır ve üçü de işletmenin kendi adına, kendi erişebildiği hesaplarda olmalıdır. Alan adı adresinizdir, hosting sitenin dosyalarının durduğu yerdir, kurumsal e-posta ise ad@firmaniz.com biçimindeki adreslerdir. Bu yazıda .com ile .com.tr farkını, hosting türlerini, SSL ve DNS temellerini, e-posta seçeneklerini ve firma değiştirirken kullanabileceğiniz bir devir kontrol listesini sade bir dille anlatıyoruz.

Üç parça birbirinden nasıl ayrılır?

Bir benzetmeyle başlayalım. Alan adı, bir binanın tabelasındaki adrestir. Hosting, binanın kendisidir. E-posta ise binanın posta kutusudur.

Üçü aynı firmadan alınabilir. Ama aynı şey değildir ve ayrı ayrı taşınabilir. Siteyi başka bir sunucuya taşırken alan adınız aynı kalır. E-postayı başka bir sağlayıcıya geçirirken siteniz etkilenmez. Bu ayrımı bilmek, ileride yapılacak her değişikliği kolaylaştırır.

Hepsini birbirine bağlayan şey DNS’tir. Biraz aşağıda ona da geleceğiz.

.com mu, .com.tr mi?

İkisi de geçerli ve yaygın seçeneklerdir. Seçim, işletmenin kimlere hitap ettiğine ve hangi adın boşta olduğuna bağlıdır.

.com uluslararası bir uzantıdır. Yurt dışından müşteri ya da iş ortağı bekleyen işletmeler için tanıdık bir seçenektir.
.com.tr Türkiye’ye ait bir uzantıdır. Ziyaretçiye işletmenin Türkiye’de olduğunu doğrudan söyler.

.tr uzantılı alan adları bugün TRABİS üzerinden, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yetkilendirdiği kayıt kuruluşları aracılığıyla tahsis ediliyor. 2022’de bu sisteme geçişle birlikte .com.tr gibi uzantıların önemli bir kısmı belge şartı aranmadan, ilk başvurana tahsis edilmeye başlandı. Eskiden marka ya da ticaret unvanı belgesi istenen bu adlar için artık çoğu durumda belge gerekmiyor. Ancak .gov.tr, .edu.tr gibi bazı uzantılar belgeli olmaya devam ediyor ve kimlerin hangi uzantıya başvurabileceğine dair kurallar değişebiliyor. Güncel koşullar için kayıttan önce trabis.gov.tr adresini kontrol etmenizi öneriyoruz.

Bütçe ve marka koruması açısından bazı işletmeler iki uzantıyı da alır ve birini diğerine yönlendirir. Bu zorunlu değildir. Ama adınızın başkası tarafından alınmasını istemiyorsanız düşünmeye değer.

Hangi uzantıyı seçerseniz seçin, kısa, yazması kolay ve sesli söylendiğinde yanlış anlaşılmayan bir ad seçin. Türkçe karakterli adlar mümkündür, ama e-posta adresi olarak kullanırken sorun çıkarabilir. Çoğu işletme Türkçe karaktersiz yazımı tercih eder.

Alan adı neden sizin adınıza kayıtlı olmalı?

Çünkü alan adı, işletmenizin dijital adresidir. Web sitesi yeniden yapılabilir, e-posta taşınabilir. Ama alan adına erişiminizi kaybederseniz, adresinizi de kaybedebilirsiniz.

Şunlara dikkat edin:

Kayıt sahibi. Kayıt bilgilerinde sizin ya da şirketinizin adı yazmalı. Firmanın ya da çalışanın adı değil.
Hesap erişimi. Alan adının bulunduğu kayıt firmasındaki hesaba (registrar) sizin giriş bilgileriniz olmalı. Firmaya ayrıca yetki verebilirsiniz, ama hesap sizin olmalı.
E-posta adresi. Hesaptaki iletişim e-postası, sizin uzun vadede kullanacağınız bir adres olmalı. Ayrılan bir çalışanın adresi değil.
Yenileme tarihi. Alan adları belirli süreler için kiralanır. Otomatik yenilemeyi açın ve son kullanma tarihini bir takvime yazın.
Transfer kilidi. Çoğu kayıt firması, izinsiz transferi önleyen bir kilit sunar. Açık tutun; yalnızca bilinçli bir transfer sırasında kapatın.

Biz projelerde alan adının müşterinin adına kaydedilmesini öneriyoruz. Bu konuyu kurumsal web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler yazımızda da ele aldık.

Hangi hosting türü size uygun?

Hosting, sitenizin dosyalarının durduğu ve ziyaretçiye sunulduğu sunucudur. Üç yaygın tür var.

Tür	Nedir?	Kime uygun?	Dikkat edilecek nokta
Paylaşımlı hosting	Bir sunucu birçok site arasında paylaşılır	Küçük ve orta ölçekli kurumsal siteler	Aynı sunucudaki diğer siteler performansı etkileyebilir
VPS (sanal özel sunucu)	Size ayrılmış kaynakları olan sanal bir sunucu	Özel işlevler, yüksek trafik, kendi yazılımını çalıştıran projeler	Güncelleme ve güvenlik bakımını birinin yapması gerekir
Statik hosting / CDN	Önceden hazırlanmış sayfalar dünyanın farklı noktalarındaki sunuculardan sunulur	Hız öncelikli, içerik ağırlıklı siteler	Form ve dinamik işlevler için ayrı servisler gerekir

Kısaca: paylaşımlı hosting en yaygın başlangıç noktasıdır. VPS daha fazla kontrol verir ama daha fazla sorumluluk getirir. Statik hosting ise sayfaları önceden hazırlayıp sunduğu için çoğu zaman en hızlı seçenektir.

Biz sitelerimizin çoğunu statik olarak üretiyoruz. Bu yapı paylaşımlı hostingde de, bir CDN üzerinde de çalışabiliyor. Seçimi sitenin ihtiyacına ve sizin mevcut hesaplarınıza göre birlikte yapıyoruz.

SSL nedir, neden şart?

SSL (bugünkü adıyla TLS) sertifikası, ziyaretçi ile site arasındaki bağlantıyı şifreler. Adres çubuğunda https:// görürsünüz.

SSL olmayan bir sitede tarayıcılar “güvenli değil” uyarısı gösterir. Formlar üzerinden gelen bilgiler korunmaz. Arama motorları da güvenli bağlantıyı bir sinyal olarak dikkate alır.

Bugün çoğu hosting firması otomatik yenilenen sertifikalar sunuyor. Yapılması gereken, sertifikanın kurulu olduğunu, kendiliğinden yenilendiğini ve http:// ile gelen ziyaretçinin https:// adresine yönlendirildiğini kontrol etmektir.

DNS nasıl çalışır?

DNS, alan adınızı doğru sunuculara bağlayan adres defteridir. Birisi firmaniz.com yazdığında, DNS bu adın hangi sunucuya gideceğini söyler.

Bilmeniz gereken birkaç kayıt türü var:

A ve AAAA kaydı: Alan adını bir sunucunun IP adresine bağlar. Site buradan açılır.
CNAME kaydı: Bir adı başka bir ada yönlendirir. Örneğin www adresini ana alan adına.
MX kaydı: E-postaların hangi sunucuya gideceğini söyler.
TXT kaydı: Doğrulama ve e-posta güvenliği bilgileri için kullanılır.

DNS kayıtlarını kimin yönettiği önemlidir. Kayıtlar bazen kayıt firmasında, bazen hosting firmasında, bazen ayrı bir DNS servisinde durur. Hangisi olduğunu bilmek, ileride site ya da e-posta taşırken saatler kazandırır. Kayıtlarda yapılan değişikliklerin internete yayılması da bir süre alabilir; taşıma günlerini buna göre planlamak gerekir.

Kurumsal e-posta için hangi seçenekler var?

Üç yaygın yol var:

Google Workspace. Gmail arayüzüyle kurumsal adres, takvim, ortak dosyalar ve görüntülü görüşme bir arada gelir.
Microsoft 365. Outlook ile kurumsal adres; Word, Excel ve Teams ile çalışan ekipler için tanıdık bir seçenektir.
Hosting e-postası. Çoğu hosting paketinde e-posta hesabı da bulunur. Az sayıda adres ve temel kullanım için yeterli olabilir; depolama alanı, istenmeyen posta filtresi ve teslim edilebilirlik açısından sağlayıcıya göre farklar vardır.

Seçimi, ekibin hangi araçlarla çalıştığı, kaç adres gerektiği ve e-postanın işin ne kadar merkezinde olduğu belirler. Fiyatlandırma sağlayıcılara ve pakete göre değiştiği için güncel bilgiyi sağlayıcının kendi sitesinden kontrol etmenizi öneriyoruz.

Bir öneri: e-postayı web sitesinden ayrı düşünün. Site taşınırken e-postanın da kesilmesini istemezsiniz. Ayrı bir sağlayıcıda tutulan e-posta, hosting değişikliğinden etkilenmez.

SPF, DKIM ve DMARC ne işe yarar?

Bu üç kayıt, gönderdiğiniz e-postaların gerçekten sizden geldiğini alıcı sunuculara kanıtlar. SPF, hangi sunucuların sizin adınıza e-posta gönderebileceğini listeler. DKIM, her e-postaya dijital bir imza ekler. DMARC ise bu iki kontrolden geçemeyen e-postalara ne yapılacağını söyler ve size rapor gönderir. Üçü de DNS’e TXT kaydı olarak eklenir. Eksik olduklarında e-postalarınız istenmeyen posta klasörüne düşebilir ya da birisi sizin adınıza sahte e-posta gönderebilir. Büyük e-posta sağlayıcıları bu kayıtları giderek daha sıkı kontrol ettiği için kurulumun ilk gününde eklenmeleri gerekir.

Devir kontrol listesi: firma değiştirirken neyi almalısınız?

Bir firmayla çalışmayı bırakırken ya da yeni bir siteye geçerken aşağıdaki listeyi kullanabilirsiniz.

Mevcut bir siteyi yenilerken bu listeye bir madde daha eklenir: eski adreslerin yenilerine yönlendirilmesi. Bunu web sitesi yenilerken SEO yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sık sorulan sorular

Alan adımı başka bir firmaya taşıyabilir miyim?

Evet. Alan adları bir kayıt firmasından diğerine taşınabilir. Bunun için genellikle kilidin kaldırılması ve bir transfer kodunun alınması gerekir. .tr uzantılı alan adlarında süreç TRABİS kuralları çerçevesinde, kayıt kuruluşları aracılığıyla yürür.

Kurumsal e-posta için web sitesi şart mı?

Hayır. Kurumsal e-posta için yalnızca alan adı gerekir. Site olmadan da ad@firmaniz.com adresi kullanılabilir.

Hosting değiştirince e-postam kesilir mi?

E-posta hosting paketindeyse, taşıma planlanmadan yapılırsa kesinti yaşanabilir. E-posta ayrı bir sağlayıcıdaysa ve MX kayıtları korunursa, hosting değişikliği e-postayı etkilemez.

Bu kurulumları kendim yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz. Ama DNS ve e-posta güvenliği kayıtlarındaki küçük bir hata siteyi ya da e-postayı durdurabilir. Emin değilseniz, değişikliği yapmadan önce mevcut kayıtların kopyasını alın.

Özet

Alan adı, hosting ve kurumsal e-posta ayrı parçalardır ve üçü de işletmenin kendi adına, kendi erişebildiği hesaplarda olmalıdır. Uzantı seçimi hitap ettiğiniz kitleye bağlıdır; .tr uzantıları için güncel kurallar TRABİS’te yayımlanır. SSL, doğru DNS kayıtları ve SPF, DKIM, DMARC kurulumu ise sitenin ve e-postanın güvenilir çalışmasının temelidir.

Kurulumu ve devri sizinle birlikte yapmak isterseniz web tasarım sürecimize göz atabilir, yayından sonraki teknik takip için SEO ve bakım hizmetimize bakabilir ya da doğrudan bize yazabilirsiniz. Talebinize en geç iki iş günü içinde dönüyoruz.