Ezan uygulaması seçerken nelere bakılmalı? 10 ölçüt

Herkes için tek bir “en iyi ezan uygulaması” yoktur. Size uygun olanı, birkaç ölçüte bakarak seçebilirsiniz. İyi bir ezan uygulaması vakitleri doğru kaynaktan alır, yalnız gerektiği kadar izin ister ve hesap açmanızı şart koşmaz. İbadet ekranlarında reklam göstermez. Bildirimi zamanında gelir ve kaynağını gösteremediği dinî metni yayımlamaz. Bu on ölçütün çoğunu beş dakikada kontrol edebilirsiniz.

Bu rehberi bir ezan uygulaması geliştiren atölye olarak yazıyoruz. Kendi uygulamamız Mümin 360’ı en sonda, aynı ölçütlerle açıkça değerlendiriyoruz. Başka uygulamaları adıyla anmıyoruz. Ölçütler, mağazadaki her uygulamaya uygulanabilir.

En iyi ezan uygulaması hangisi?

En iyi uygulama, sizin kullandığınız takvimle aynı vakti gösteren ve verinize saygı duyan uygulamadır. Türkiye’deyseniz bu takvim çoğunlukla Diyanet takvimidir. Yurt dışındaysanız gittiğiniz caminin takvimine bakmak iyi bir başlangıçtır.

Mağaza puanı tek başına yeterli bir ölçü olmaz. Yüksek puan, iyi bir arayüzü gösterebilir. Ama vaktin hangi yöntemle hesaplandığını ya da verinizin nereye gittiğini göstermez. Bu yüzden aşağıdaki ölçütleri puandan önce kontrol etmenizi öneriyoruz.

On ölçüt: neye, nasıl bakılır?

Her ölçütün nasıl kontrol edileceğini tek tabloda topladık:

#	Ölçüt	Nasıl kontrol edilir?	İyi işaret
1	Vaktin kaynağı	Ayarlarda ya da açıklamada veri kaynağı	Kaynak ve yöntem açıkça yazıyor
2	İkindi ve temkin ayarı	Vakitleri Diyanet takvimiyle yan yana koymak	Altı vakit en fazla 1 dk farklı
3	Konum izni	İlk açılıştaki izin isteği	“Uygulamayı Kullanırken” yeterli
4	Hesap zorunluluğu	İlk açılış	Hesapsız kullanılabiliyor
5	Reklamın yeri ve türü	Kur’an, kıble ve zikir ekranları	İbadet ekranında reklam yok
6	Gizlilik etiketi	App Store sayfasındaki “Uygulama Gizliliği” bölümü	İzleme amaçlı veri yok
7	Çevrimdışı çalışma	Uçak modunda açmak	Vakitler internetsiz görünüyor
8	Bildirim güvenilirliği	Bir vakit boyunca beklemek	Bildirim zamanında, sesi seçilebilir
9	Dinî içeriğin kaynağı	Dua ve hadis metinlerinin altı	Kaynak ve numara var
10	Ücretli kısmın sınırı	Abonelik ekranı	Vakit, kıble ve Kur’an ücretsiz

Aşağıda her ölçütü kısaca açıklıyoruz.

Vakitler doğru kaynaktan mı geliyor?

İlk ve en önemli ölçüt, vaktin nereden geldiğidir. Uygulama vakti resmî bir tablodan alabilir ya da bir yöntemle kendisi hesaplayabilir. İki yol da doğru olabilir. Ama hangisinin kullanıldığı açıkça yazmalıdır.

Aynı şehirde iki uygulamanın farklı vakit göstermesinin sebepleri güneşin açısı, temkin dakikası ve ikindi hesabıdır. Bunları İstanbul örneğiyle namaz vakitleri neden farklı çıkıyor yazısında ayrıntılı anlattık. Özellikle ikindi ayarına dikkat edin. Birçok uygulamada “Hanefi” diye adlandırılan ayar, ikindiyi Diyanet takviminden yarım saati aşan bir farkla geç gösterebilir.

Uygulama hangi izinleri istiyor?

Bir ezan uygulamasının konuma ihtiyacı vardır. Ama arka planda sürekli konuma ihtiyacı yoktur. Apple’ın konum servisleri sayfasına göre iPhone’da dört seçenek bulunur: “Asla”, “Bir Dahaki Sefere veya Paylaştığımda Sor”, “Uygulamayı Kullanırken” ve “Her Zaman”. “Her Zaman” seçeneği, uygulama arka plandayken de konuma erişim verir.

Vakit ve kıble için “Uygulamayı Kullanırken” izni yeterlidir. Şehrinizi elle seçerek konum iznini hiç vermemek de mümkün olmalıdır. Rehberinize, fotoğraflarınıza ya da mikrofonunuza erişim isteyen bir ezan uygulamasında durup sebebini sorun.

Hesap açmak gerekiyor mu?

Namaz vaktini görmek için hesap açmak gerekmez. Apple’ın App Review Guidelines belgesindeki 5.1.1(v) maddesi, hesaba dayalı önemli bir özelliği olmayan uygulamaların girişsiz kullanılabilmesini ister. Aynı madde, uygulamaların temel işlevle doğrudan ilgili olmayan kişisel bilgiyi zorunlu tutamayacağını söyler.

Hesap, ibadet kayıtlarınızın bir sunucuda tutulması anlamına gelir. Din ve inançla ilgili veriler, 6698 sayılı KVKK’nın 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veridir. Bu yüzden kayıtların telefonda kalması bize daha doğru geliyor. Verinin cihazda kalmasının ne sağladığını local-first uygulama nedir yazısında anlattık.

Reklam nerede ve nasıl gösteriliyor?

Ücretsiz bir uygulamanın reklamla ayakta durması anlaşılır bir durumdur. Önemli olan reklamın yeri ve türüdür. Kur’an okurken, kıbleyi bulurken ya da zikir çekerken beliren bir reklam, ibadetin içindeki anı böler.

İki şeye bakın. İlki, reklamın ibadet ekranlarında görünüp görünmediği. İkincisi, uygulamanın sizi izlemek için izin isteyip istemediği. Uygulama “Uygulamanın izlemesine izin verilsin mi?” diye soruyorsa, reklam size göre kişiselleştirilmek isteniyor demektir. Apple’ın gizlilik sayfası, başka şirketlerin uygulama ve siteleri arasında izleme için uygulamanın izin istemek zorunda olduğunu anlatır.

Gizlilik etiketi nasıl okunur?

App Store’daki her uygulama sayfasında, geliştiricinin kendi beyanına dayanan bir gizlilik özeti bulunur. Apple’ın geliştirici belgesine göre bu özet, uygulamanın topladığı veri türlerini, bu verinin size bağlanıp bağlanmadığını ve sizi izlemek için kullanılıp kullanılmadığını gösterir.

Okurken şu sırayı izleyin:

İzleme için kullanılan veri bölümü varsa, orada ne yazdığına bakın. Bir ezan uygulamasında bu bölümün boş olmasını beklersiniz.
Size bağlı veri bölümünde konum, kişi bilgisi ya da kullanım verisi olup olmadığına bakın.
Etiketi, uygulamanın gizlilik politikasıyla karşılaştırın. Politika, hangi verinin hangi sunucuya gittiğini tek tek yazıyorsa bu iyi bir işarettir.

Etiketin geliştiricinin kendi beyanı olduğunu unutmayın. Apple bu bilgiyi doğrudan ölçmez; doğru ve güncel tutmak geliştiricinin sorumluluğundadır.

Bildirim zamanında geliyor mu, ezan neden tam okunmuyor?

Bildirimin zamanında gelmesi, bir ezan uygulamasının asıl işidir. Bildirimler telefonda kurulduğunda internet olmasa da çalışır. Odak modu, Düşük Güç Modu ya da kapatılmış bildirim izinleri ise bildirimi geciktirebilir ya da sessize alabilir.

Kullanıcıların sık sorduğu bir konu da ezanın bildirimde tam okunmamasıdır. Bunun sebebi iOS’tur. Apple’ın geliştirici forumundaki bir Apple mühendisi yanıtına göre tek bir bildirim sesi 30 saniyeden uzun olamaz. Bu yüzden iPhone’da bildirimle çalan ezan ya kısaltılmış bir kayıttır ya da ilk 30 saniyesidir. Tam ezanı bildirimde çaldığını söyleyen bir uygulamaya bu açıdan dikkatle bakın.

Dinî içerik kaynaklı mı?

Bir dua, hadis ya da rehber metni, dayandığı kaynakla birlikte yayımlanmalıdır. Âyetlerde sûre ve âyet numarası, hadislerde kaynak kitap bulunmalıdır. “Meşhur söz” diye verilen, kaynağı olmayan metinler, bir ibadet uygulamasında güveni en hızlı zedeleyen şeydir.

Fıkhî konularda kesin hüküm veren bir uygulamaya da dikkatle yaklaşın. İyi bir uygulama bu tür sorularda kullanıcıyı Diyanet’in Din İşleri Yüksek Kurulu gibi yetkili bir kaynağa yönlendirir.

Ücretli kısım neyi kapsıyor?

Birçok ezan uygulaması ücretsiz bir sürüm ve isteğe bağlı bir abonelik sunar. Burada sorulacak soru, ibadetin kendisinin ücretli kısma kilitlenip kilitlenmediğidir. Vakitler, kıble ve Kur’an ücretsiz kalmalıdır. Reklamsız kullanım ya da ek ezan sesleri gibi konfor özelliklerinin ücretli olması makuldür.

Abonelik ekranında fiyat ve yenileme bilgisi açıkça yazmalıdır. Sahte geri sayım ya da “son şans” ekranı bir uyarı işaretidir. Mağaza kurallarının bu konuda neler söylediğini uygulama içi satın alma ve abonelik yazısında anlattık.

Beş dakikalık test

Bir uygulamayı indirdikten sonra şu adımlarla hızlıca değerlendirebilirsiniz:

İlk açılışta hesap istiyor mu, hangi izinleri soruyor, not edin.
Vakitleri Diyanet’in namaz vakitleri sayfasıyla yan yana koyun.
Kur’an, kıble ve zikir ekranlarını açıp reklam olup olmadığına bakın.
Telefonu uçak moduna alıp uygulamayı yeniden açın. Vakitler hâlâ görünüyor mu?
App Store sayfasındaki gizlilik bölümünü okuyun.

Mümin 360 bu ölçütleri nasıl karşılıyor?

Aynı ölçütleri kendi uygulamamıza da uyguluyoruz. Eksiklerimizi de yazıyoruz:

Vaktin kaynağı: Türkiye’de vakitler Diyanet’in yayımladığı veriden gelir. Yurt dışında varsayılan Diyanet yöntemidir; MWL, ISNA ya da Ümmü’l-Kurâ seçilebilir.
İzinler ve hesap: Hesap yok; ad, e-posta ya da telefon numarası istenmez. Şehir ve ilçe elle seçilebilir.
Reklam: Ücretsiz sürümde reklam var, bunu saklamıyoruz. Reklam her zaman kişiselleştirilmemiş istenir ve izleme izni istenmez. Sûre okuma, zikir sayacı, kıble ve Kalp Defteri ekranlarında reklam yoktur. Premium’da reklam altyapısı hiç başlatılmaz.
Veri: İbadet kayıtları, Kalp Defteri ve zikir sayıları telefonda kalır. İnternete giden her isteği gizlilik politikasında tek tek yazdık.
Çevrimdışı ve bildirim: İnternet yokken vakitler telefonda hesaplanır. Bildirimler telefonda kurulur; vakit girince ve vakitten on beş dakika önce gelir.
Ücretli kısım: Kur’an, dualar, zikir, namaz vakitleri, ezan bildirimleri ve kıble herkese ücretsizdir.
Eksik: Uygulama şimdilik yalnız iPhone’da. Android sürümü yok.

Bu kararların arkasındaki düşünceyi bir ibadet uygulamasında neyi göstermiyoruz yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Ezan uygulaması konumumu neden istiyor?

Vakitler bulunduğunuz yerin enlem ve boylamına göre hesaplanır, kıble yönü de konumunuza göre bulunur. Bunun için “Uygulamayı Kullanırken” izni yeterlidir. Şehrinizi elle seçerseniz konum izni vermeden de doğru vakti görebilirsiniz.

Reklamsız ezan uygulaması var mı?

Var. Bazı uygulamalar tamamen ücretsizdir, bazıları reklamı ücretli bir seçenekle kaldırır. Reklam olan bir uygulamada asıl bakılacak yer, reklamın ibadet ekranlarında görünüp görünmediği ve kişiselleştirilip kişiselleştirilmediğidir.

iPhone’da ezan neden bildirimde tam okunmuyor?

iOS, tek bir bildirim sesinin 30 saniyeden uzun olmasına izin vermez. Bu yüzden bildirimle çalan ezan kısaltılmış bir kayıttır. Tam ezanı dinlemek için uygulamanın kendi içindeki oynatıcı kullanılır.

Vakitler Diyanet’ten neden birkaç dakika farklı?

Fark çoğunlukla hesaplama yönteminden, temkin dakikasından ya da ikindi ayarından gelir. İl merkezi ile ilçe arasındaki konum farkı da birkaç dakika oluşturabilir. Ayrıntılar namaz vakitleri neden farklı çıkıyor yazısında.

Mümin 360 - Namaz Kıble Zikir, App Store’da ücretsiz: Mümin 360’ı App Store’da görün. Kendi alanınızda böyle bir uygulama düşünüyorsanız özel yazılım ve mobil uygulama sayfamıza bakabilirsiniz.