Oğuz Kağan Destanı

Ay Kağan ile Kara Han'dan doğan bir çocuk; bebek doğar doğmaz et yer, üç günlükken konuşur, kırk gün sonra at sürer.

Oğuz Han ana karnındayken bir aydan büyük durdu. Doğunca yüzü mavi, gözleri ela, saçları kara idi. Annesinden bir kez süt emdi; bir daha emmedi. Çiğ et istedi, kımız istedi. Üç günlükken konuştu, kırk gün sonra at sürdü.

Yetiştiğinde göğe duâ etti, gökten bir ışık indi; ışığın içinden bir kız çıktı — gözleri yıldız, saçları nehir. Onunla evlendi. Üç oğlu oldu: Gün, Ay, Yıldız. Sonra bir gölün ortasındaki adada bir ağaç gördü; ağacın koğuğunda ikinci bir kız bekliyordu. Onunla da evlendi. Üç oğlu daha oldu: Gök, Dağ, Deniz.

Oğuz Han altı oğlunu çağırdı. Önce üçüne — gökten inenlere — sağ kolu verdi, Bozok dedi: ok ile yay. Sonra üçüne — yerden gelenlere — sol kolu verdi, Üçok dedi: üç ok. Her oğulun dört oğlu oldu. Yirmi dört oldular. Türk boylarının yirmi dördü, böyle ad aldı.

Türk boy sisteminin (24 Oğuz boyu) ve Bozok-Üçok ayrımının destânî temeli. Selçuklular, Akkoyunlular, Karakoyunlular ve Osmanlılar soylarını bu altı oğuldan birinin koluna bağlar. Anadolu Türk siyâsî geleneğinin meşrûiyet zemini.